(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.85. అధ్యాయః 085
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
భీష్మేణ యుధిష్ఠిరంప్రతి అమాత్యలక్షణాదికథనం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-85-0x(5564)(68121)
కథంస్విదిహ రాజేంద్ర పాలయన్పార్థివః ప్రజాః।
ప్రైతి ధర్మం విశేషేణ కీర్తిమాప్నోతి శాశ్వతీం॥ 12-85-1(68122)
భీష్మ ఉవాచ। 12-85-2x(5565)
వ్యవహారేణ శుద్ధేన ప్రజాపాలనతత్పరః।
ప్రాప్య ధర్మం చ కీర్తి చ లోకానాప్నోత్యసౌ శుచిః॥ 12-85-2(68123)
యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-85-3x(5566)
కీదృశవ్యవహారం తు కైశ్చ వ్యవహరేన్నృపః।
ఏతత్పృష్టో మహాప్రాజ్ఞ యథావద్వక్తుమర్హసి॥ 12-85-3(68124)
యే చైవ పూర్వకథితా గుణాస్తే పురుషం ప్రతి।
నైకస్మిన్పురుషే హ్యేతే విద్యంత ఇతి మే మతిః॥ 12-85-4(68125)
భీష్మ ఉవాచ। 12-85-5x(5567)
ఏవమేతన్మహాప్రాజ్ఞ యథా వదసి బుద్ధిమన్।
దుర్లభః పురుషః కశ్చిదేభిర్యుక్తో గుణైః శుభైః॥ 12-85-5(68126)
కింతు సంక్షేపతః శీలం ప్రయత్నేనేహ దుర్లభం।
వక్ష్యామి తు యథాఽమాత్యాన్యాదృశాంశ్చ కరిష్యసి॥ 12-85-6(68127)
చతురో బ్రాహ్మణాన్వైద్యాన్ప్రగల్భాన్స్నాతకాఞ్శుచీన్।
క్షత్రియాందశ చాష్టౌ చ బలినః శస్త్రపాణినః॥ 12-85-7(68128)
వైశ్యాన్విత్తేన సంపన్నానేకవింశతిసంఖ్యయా।
త్రీంశ్చ శూద్రాన్వినీతాంశ్చ శుచీన్కర్మణి పూర్వకే॥ 12-85-8(68129)
అష్టాభిశ్చ గుణైర్యుక్తం సూతం పౌరాణికం తథా।
పంచాశద్వర్షవయసం ప్రగల్భమనసూయకం॥ 12-85-9(68130)
శ్రుతిస్మృతిసమాయుక్తం వినీతం సమదర్శినం।
కార్యే వివదమానానాం శక్తమర్థేష్వలోలుపం॥ 12-85-10(68131)
వర్జితం చైవ వ్యసనైః సుఘోరైః సప్తభిర్భృశం।
అష్టానాం మంత్రిణాం మధ్యే మంత్రం రాజోపధారయేత్॥ 12-85-11(68132)
తతః సంప్రేషయేద్రాష్ట్రే రాష్ట్రీయాయ చ దర్శయేత్।
అనేన వ్యవహారేణ ద్రష్టవ్యాస్తే ప్రజాః సదా॥ 12-85-12(68133)
న చాపి గూఢం ద్రవ్యం తే గ్రాహ్యం కార్యోపఘాతకం।
కార్యే ఖలు విపన్నే త్వాం యో ధర్మస్తం చ పీడయేత్॥ 12-85-13(68134)
విద్రవేచ్చైవ రాష్ట్రం తే శ్యేనాత్పక్షిగణా ఇవ।
పరిస్రవేచ్చ సతతం నౌర్విశీర్ణేవ సాగరే॥ 12-85-14(68135)
ప్రజాః పాలయతోఽసంయగధర్మేణేహ భూపతేః।
హార్దం భయం సంభవతి స్వర్గశ్చస్య విరుధ్యతే॥ 12-85-15(68136)
అథ యో ధర్మతః పాతి రాజాఽమాత్యోఽథవాఽఽత్మజః।
ధర్మాసనే సన్నియుక్తో ధర్మమూలే నరర్షభ॥ 12-85-16(68137)
`స్వర్గం యాతి మహీపాలో నియుక్తైః సచివైః సహ।'
కార్యేష్వధికృతాః సంయగకుర్వంతో నృపానుగాః।
ఆత్మానం పురతః కృత్వా యాంత్యధః సహ పార్థివాః॥ 12-85-17(68138)
బలాత్కృతానాం వలిభిః కృపణం బహుజల్పతాం।
నాథో వై భూమిపో నిత్యమనాథానాం నృణాం భవేత్॥ 12-85-18(68139)
తతః సాక్షిబలం సాధు ద్వైధవాదకృతం భవేత్।
అసాక్షికమనాథం వా పరీక్ష్యం తద్విశేషతః॥ 12-85-19(68140)
అపరాధానురూపం చ దండం పాపేషు ధారయేత్।
వియోజయేద్ధనైర్ఋద్ధానధనానథ బంధనైః॥ 12-85-20(68141)
వినయేచ్చాపి దుర్వృత్తాన్ప్రహారైరపి పార్థివః।
సాంత్వేనోపప్రదానేన శిష్టాంశ్చ పరిపాలయేత్॥ 12-85-21(68142)
రాజ్ఞో వధం చికీర్షేద్యస్తస్య చిత్రో వధో భవేత్।
ఆదీపకస్య స్తేనస్య వర్ణసంకరికస్య చ॥ 12-85-22(68143)
సంయక్ప్రణయతో దండం భూమిపస్య విశాంపతే।
యుక్తస్య వా నాస్త్యధర్మో ధర్మ ఏవ హి శాశ్వతః॥ 12-85-23(68144)
కామకారేణ దండం తు యః కుర్యాదవిచక్షణః।
స ఇహాకీర్తిసంయుక్తో మృతో నరకమృచ్ఛతి॥ 12-85-24(68145)
న పరస్య ప్రవాదేన పరేషాం దండమర్పయేత్।
ఆగమానుగమం కృత్వా బధ్నీయాన్మోక్షయీత వా॥ 12-85-25(68146)
న తు హన్యాన్నృపో జాతు దూతం కస్యాంచిదాపది।
దూతస్య హంతా నిరయమావిశేత్సచివైః సహ॥ 12-85-26(68147)
యథోక్తవాదినం దూతం క్షత్రధర్మరతో నృపః।
యో హన్యాత్పితరస్తస్య భ్రూణహత్యామవాప్నుయుః॥ 12-85-27(68148)
కులీనః శీలసంపన్నో వాగ్మీ దక్షః ప్రియంవదః।
యథోక్తవాదీస్మృతిమాందూతః స్యాత్సప్తభిర్గుణైః॥ 12-85-28(68149)
ఏతైరేవ గుణైర్యుక్తః ప్రతీహారోఽస్య రక్షితా।
శిరోరక్షశ్చ భవతి గుణైరేతైః సమన్వితః॥ 12-85-29(68150)
ధర్మశాస్త్రార్థతత్త్వజ్ఞః సాంధివిగ్రహికో భవేత్।
మతిమాంధృతిమాన్హ్రీమాన్రహస్యవినిగూహితా॥ 12-85-30(68151)
కులీనః సత్వసంపన్నః శుక్లోఽమాత్యః ప్రశస్యతే।
ఏతైరేవ గుణైర్యుక్తస్తథా సేనాపతిర్భవేత్॥ 12-85-31(68152)
వ్యూహయంత్రాయుధానాం చ తత్త్వజ్ఞో విక్రమాన్వితః।
వర్షశీతోష్ణవాతానాం సహిష్ణుః పరరంధ్రవిత్॥ 12-85-32(68153)
విశ్వాసయేత్పరాంశ్చైవ విశ్వసేచ్చ న కస్యచిత్।
పుత్రేష్వపి హి రాజేంద్ర విశ్వాసో న ప్రశస్యతే॥ 12-85-33(68154)
ఏతచ్ఛాస్త్రార్థతత్త్వం తు మయాఽఽఖ్యాతం తవానఘ।
అవిశ్వాసో నరేంద్రాణాం గుహ్యం పరమముచ్యతే॥ ॥ 12-85-34(68155)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి పంచాశీతితమోఽధ్యాయః॥ 85॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-85-2 శుద్ధేన పక్షపాతహీనేన॥ 12-85-3 వ్యవహరేత్ నిర్ణయం కుర్యాత్॥ 12-85-8 పూర్వకే నిత్యే॥ 12-85-9 అష్టాభిర్గుణైః శుశ్రూషా శ్రవణం గ్రహణం ధారణమూహనమపోహనం విజ్ఞానం తత్త్వజ్ఞానం చేతి తైః॥ 12-85-11 మృగయాక్షాః స్త్రియః పానమితి చతుర్భిః కాసజైః। దండపాతనం వాక్యారుష్యం అర్థదూషణమితి త్రిభిః క్రోధజైరితి సప్తభిః। అష్టానాం బ్రాహ్మణచతుష్టయం శూద్రత్రయం సూతశ్చేతి తేషాం॥ 12-85-12 తే త్వయా ద్రష్టవ్యాః॥ 12-85-13 గూఢం న్యాసాపహారాదికం తే త్వయా న గ్రాహ్యం॥ 12-85-14 పరిస్రవేత్ మందం మందమన్యత్ర గచ్ఛేత్॥ 12-85-16 ధర్మమూలే రాజ్యే॥ 12-85-10 విశేషతస్తప్తపరశుగ్రహణాదినాం తత్పరీక్ష్యమితి॥ 12-85-20 వియోజద్ధవైర్లుబ్ధాందరిద్రాన్వధబంధనైరితి డ. థ. పాఠః॥ 12-85-22 చిత్రోఽనేకధా। ఆదీపకస్య గృహాదిదాహకత్య॥ 12-85-23 యుక్తస్య యథాశాస్త్రమవహితస్య॥ 12-85-29 ప్రతీల్పి ద్వారపాలః। శిరోరక్షః శిరాంసీవ శిరాంసి దుర్గనగరాదీని ప్రధానస్థానాని తద్రక్షణకర్తా॥ 12-85-31 ఏతైర్ధర్మేత్యాదిభిరమాత్యగుణైః॥ 12-85-32 వ్యూహః సేనాయా నివేశనప్రకారవిశేషః। యంత్రాణి ధనురాదీని॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.